.
ए.ए. काय करते व काय करत नाही?
ए.ए. काय आहे?
जे स्त्री पुरुष कधी काळी दारुच्या व्यसनाला बळी पडले होते अशांची आंतरराष्ट्रीय संघटना आहे. अल्कोहोलिक्स ॲनॉनिमस (ए.ए.) अव्यावसायिक, स्वावलंबी, सर्व जाती धर्मांसाठी आहे. राजकारणाला ह्यामध्ये स्थान नाही आणि ए.ए. शी संपर्क साधण्याची सुविधा जवळ जवळ सर्वत्र उपलब्ध आहे. ज्याला आपली दारुच्या व्यसनातून मुक्तता करुन घ्यायची आहे अशा कोणत्याही व्यक्तीला ह्या संस्थेत प्रवेश मिळू शकतो. त्यासाठी वय किंवा शिक्षणाच्या संदर्भात कुठल्याही प्रकारची अट नाही.
ए.ए. काय करते?
औषधोपचाराची सुविधा देणारे सभासद
गेल्यावर्षी ह्या प्रकारचे बरेच सभासद ए.ए. मध्ये दाखल झाले, कांही स्वेच्छेने आले, तर कांही थोड्या दडपणामुळे. ए.ए. सभासद कशा प्रकारे सहकार्य करतात ते ह्या पुस्तिकेत दिले आहे. कोणीही संभाव्य ए.ए. सदस्य जर न्यायालय, कार्यालयाचा मालक किंवा अन्य कुणाच्या दडपणामुळे आमच्याकडे आला असला तरी आम्ही त्याच्या संदर्भात भेदभाव करू शकत नाही. स्वत:ची इच्छा हे आमच्या कार्यक्रमाचे आणि सभासदत्वाचं मूलभूत तत्व आहे. पण आमच्यापैकी बरेचसे लोक असे आहेत की ज्यांनी कोणाच्या ना कोणाच्या दडपणामुळे ए.ए. च्या बैठकीत पहिल्यांदा हजेरी लावली. पण सातत्याने ए.ए. च्या संपर्कात राहिल्याने आम्हाला आमच्या आजाराचे स्वरूप कळाले. ए.ए. ची शिफारस कोणी केली ह्याला ए.ए. महत्व देत नाही. ए.ए. ला काळजी असते व्यसनाच्या गर्तेत सापडलेल्या व्यक्तिची. ह्या व्यसनातून कोण मुक्त होऊ शकेल ह्यांचा अंदाज आम्ही वर्तवू शकत नाही. कोणा रोग्याने कशाप्रकारे इलाज करवून घ्यावा ह्याचा निर्णय घेण्याचा अधिकारही आमचा नाही.
बैठकीतील उपस्थितीचा पुरावा
ए.ए. ची शिफारस करणाऱ्या संस्था कधी-कधी बैठकीला हजर असल्याचा पुरावा मागतात. काही एखादी पावती संभाव्य सभासदास देतात. तो सभासद ए.ए. सचिवाची सही घेऊन ती पावती उपस्थितीच्या पुराव्याच्या रूपात सादर करतो. काही समूह दुसऱ्या प्रकारे सहकार्य करतात. त्याची पध्दत आखीव रेखीव नसते. पण ह्यामध्ये प्रत्येक सभासदाची सक्रीयता महत्त्वाची असते. ए.ए. च्या पध्दतीत ह्या पुराव्यांना स्थान नाही. प्रत्येक समूह हा स्वावलंबी आहे आणि उपस्थितीचा पुरावा द्यावा अथवा देऊ नये ह्या संदर्भात प्रत्येक समूहाने स्वत: निर्णय घ्यावा.
दारू न पिणारा व्यसनी
उपचार केंद्रामध्ये दारू आणि गर्द च्या व्यसनात गुंतलेले लोक एकत्र येतात. ह्या उपचार केंद्रांतून बाहेर पडणाऱ्या लोकांना (दारू पिणारे आणि न पिणारे देखील) ए.ए. बद्दल माहिती सांगितली जाते आणि ए.ए. च्या बैठकीना उपस्थित राहण्यासाठी प्रोत्साहित केले जाते. आधी सांगितल्याप्रमाणे ए.ए. च्या खुल्या बैठकीला कोणीही उपस्थित राहू शकते. पण दारूच्या व्यसनाचे बळी ठरलेलेच बंद बैठकीला उपस्थित राहू शकतात किंवा ए.ए. चे सभासद बनू शकतात. फक्त दारूच्या व्यसनासंदर्भात समस्या असेल अशांनाच ए.ए. मध्ये प्रवेश मिळू शकतो. हेरॉईन चे व्यसन जडलेल्यांच्या उपचार पध्दतीचे जनक ए.ए. च्या सामान्य सेवा मंडळाचे खूप वर्षापर्यंत विश्वस्त असलेल्या डॉ. विन्संट डोल ह्यांनी पुढील विधान केले आहे. ए.ए. चे कार्यक्षेत्र एका विषयापुरते मर्यादित आहे आणि हेच ए.ए. च्या शक्तीचे रहस्य आहे. ए.ए. चे ध्येय आहे दारूच्या व्यसनाला बळी पडलेल्यांना मदत करणे. ह्या एकमेव ध्येयाचा ध्यास घेतल्यामुळे ए.ए. ला मिळालेलं यश दुसऱ्या ध्येयाच्या पूर्तीतही खात्रीलायकपणे मिळेल असे म्हणणे ही मोठी चूक आहे. म्हणून आम्ही अशा लोकांना ए.ए. च्या अनुभव विश्वात सहभागी करू इच्छितो की, जे ए.ए. पध्दतीचा उपयोग करून गर्द किंवा तत्सम अन्य प्रकारच्या व्यसनात अडकलेल्या लोकांच्या व्यसनमुक्तीसाठी एक स्वतंत्र पध्दत किंवा कार्यक्रम तयार करू शकतील.
ए.ए. काय करत नाही?
अनुमान
मदत मिळण्याची अपेक्षा करणाऱ्या दारूच्या व्यसनाधीन व्यक्तींपर्यंत आमचा संदेश पोहचविणे हा ए.ए. चा मूळ उद्देश आहे. दारूच्या व्यसनातून मुक्त करणाऱ्या साऱ्या उपचार पध्दतींचा हेतू व्यसनी व्यक्तींना दारूपासून दूर राहण्यास मदत करणे हाच असतो. आमचे मार्ग जरी वेगवेगळे असले तरी आम्हाला एकाच ठिकाणी जायचे आहे. व्यसनाधीन व्यक्तीची सुधारणा आम्ही संघटीत होऊन ते काम करतो, जे आम्ही स्वतंत्रपणे करू शकत नाही. सुधारणेच्या मार्गावर व्यसनाधीन व्यक्तीला आम्ही आमच्या व्यक्तीगत अनुभवांचा प्रकाश दाखवून सहाय्य करू शकतो.